دکتر کیسان موذنی
جراح و متخصص مغز و اعصاب _ دیسک و ستون فقرات
وقتی درمانهای غیرجراحی برای دیسک گردن پاسخ کافی نمیدهند، پزشک ممکن است جراحی را پیشنهاد کند. اما نکته مهم این است که انواع جراحی دیسک گردن یکسان نیستند و هر روش برای شرایط خاصی انجام میشود.
برخی بیماران فقط به برداشتن فشار از روی عصب نیاز دارند، بعضی دیگر باید مهرهها ثابت شوند و در برخی موارد هم استفاده از دیسک مصنوعی بهترین انتخاب است.
شناخت انواع جراحی دیسک گردن به بیمار کمک میکند با دید بازتری تصمیم بگیرد، از روند درمان آگاه شود و بداند چرا جراح یک روش خاص را پیشنهاد کرده است.
قبل از بررسی روشها، باید بدانیم چه زمانی اصلاً پای جراحی وسط میآید.
همه بیماران دیسک گردن نیاز به عمل ندارند. جراحی معمولاً زمانی مطرح میشود که:
اگر هنوز درباره زمان مناسب عمل مطمئن نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله چه زمانی دیسک گردن نیاز به جراحی دارد؟ را مطالعه کنید.
یکی از رایجترین انواع جراحی دیسک گردن، جراحی از جلوی گردن است که در آن دیسک آسیبدیده برداشته میشود و معمولاً مهرهها با وسیلهای مثل پلاک یا کیج به هم جوش داده میشوند. این روش به نام ACDF یا جراحی دیسک گردن همراه با فیوژن شناخته میشود.
این روش همچنان یکی از اصلیترین گزینهها در جراحی دیسک گردن محسوب میشود.
یکی دیگر از مهمترین انواع جراحی دیسک گردن، استفاده از دیسک مصنوعی است. در این روش، دیسک آسیبدیده برداشته میشود اما بهجای جوش دادن مهرهها، یک پروتز مخصوص بین مهرهها قرار میگیرد تا حرکت گردن تا حد زیادی حفظ شود.
اگر جراح برای شما دیسک مصنوعی را مطرح کرده، معمولاً به این دلیل است که شرایط ستون فقرات گردن شما برای حفظ حرکت مناسب تشخیص داده شده است.
در برخی موارد، فشار فقط از سمت دیسک نیست و تنگی کانال نخاعی هم وجود دارد. در این شرایط، یکی دیگر از انواع جراحی دیسک گردن که ممکن است مطرح شود، لامینکتومی است.
در این روش، بخشی از استخوان پشت مهرهها برداشته میشود تا فضای بیشتری برای نخاع ایجاد شود.
گاهی بیرونزدگی دیسک فقط روی خروجی عصب فشار میآورد و نیازی به برداشتن کامل دیسک نیست. در این شرایط، فورامینوتومی یکی از انواع جراحی دیسک گردن است که برای باز کردن مسیر خروج عصب انجام میشود.
این روش بیشتر برای بیماران با رادیکولوپاتی گردنی استفاده میشود تا بیمارانی که فشار نخاعی دارند.
برخی از انواع جراحی دیسک گردن از مسیر خلفی یا پشت گردن انجام میشوند. این روشها بسته به نوع مشکل میتوانند شامل برداشتن فشار، گشاد کردن کانال یا تثبیت مهرهها باشند.
در کنار بررسی انواع جراحی دیسک گردن، باید به تفاوت جراحی باز و کمتهاجمی هم اشاره کرد.
بعضی روشها به صورت کلاسیک و با برش بزرگتر انجام میشوند و برخی دیگر با برش کوچکتر و آسیب کمتر به بافتهای اطراف.
اما باید توجه کرد که کمتهاجمی بودن، همیشه به معنی بهتر بودن نیست. انتخاب روش باید بر اساس وضعیت واقعی ستون فقرات گردن انجام شود.

پاسخ این سوال برای همه یکسان نیست.
بهترین روش از بین انواع جراحی دیسک گردن به عوامل زیر بستگی دارد:
به همین دلیل، تصمیم نهایی باید توسط جراح مغز و اعصاب یا جراح ستون فقرات و پس از بررسی معاینه و MRI گرفته شود.
هر نوع جراحی ممکن است عوارضی داشته باشد. البته بسیاری از بیماران بدون مشکل خاصی جراحی را پشت سر میگذارند، اما آگاهی از عوارض احتمالی مهم است.
جراح پیش از عمل درباره این موارد با بیمار صحبت میکند و بر اساس شرایط فردی، ریسکها را میسنجد.
دوره بهبودی بسته به نوع جراحی متفاوت است. برخی بیماران سریعتر به زندگی عادی برمیگردند و برخی به زمان بیشتری نیاز دارند.
اگر قصد دارید درباره مراقبتهای بعد از عمل بیشتر بدانید، مقاله مراقبتهای بعد از عمل دیسک گردن برای شما مفید خواهد بود.
نتیجه جراحی به عوامل مختلفی وابسته است، از جمله:
در بسیاری از بیماران، درد و علائم عصبی بهبود قابلتوجهی پیدا میکند. با این حال، اگر آسیب عصبی مدت زیادی باقی مانده باشد، ممکن است بهبودی کامل رخ ندهد. به همین دلیل، زمان مراجعه اهمیت زیادی دارد.
نه همیشه. دیسک مصنوعی در بعضی بیماران مزایایی دارد، اما برای همه مناسب نیست. انتخاب نهایی به شرایط مهرهها و میزان آسیب بستگی دارد.
خیر. برخی از روشها از جلو، برخی از پشت و برخی بهصورت ترکیبی انجام میشوند.
هیچ روشی برای همه کمخطرتر نیست. کمخطر بودن به وضعیت بیمار، مهارت جراح و نوع مشکل بستگی دارد.
در بعضی روشها مثل فیوژن، حرکت در سطح جراحی کاهش مییابد. اما در روشهایی مثل دیسک مصنوعی، هدف حفظ بیشتر حرکت است.
بهترین گزینه، جراح مغز و اعصاب یا جراح ستون فقرات با تجربه در درمان دیسک گردن است.
انواع جراحی دیسک گردن شامل روشهای مختلفی مثل جراحی قدامی همراه با فیوژن، دیسک مصنوعی، لامینکتومی، فورامینوتومی و برخی روشهای خلفی است. هر کدام از این روشها برای شرایط خاصی طراحی شدهاند و هیچکدام بهصورت مطلق برای همه بیماران بهترین نیستند.
انتخاب درست بین این روشها باید بر اساس علائم بیمار، معاینه عصبی، MRI و نظر جراح انجام شود. اگر ضعف عضلانی، فشار به نخاع یا درد مقاوم به درمان دارید، بهتر است ارزیابی تخصصی را به تأخیر نیندازید.
اگر به دنبال بررسی دقیق انواع جراحی دیسک گردن و انتخاب بهترین روش درمانی هستید، میتوانید برای مشاوره تخصصی مراجعه کنید.
دکتر کیسان موذنی با تجربه در جراحی مغز و اعصاب و جراحی ستون فقرات، آماده ارزیابی و انتخاب مناسبترین مسیر درمان برای شماست.
برای آشنایی بیشتر با روشهای درمان و جراحی دیسک گردن، مطالعه منابع معتبر زیر مفید است: