سردرد میگرنی یکی از شایعترین و در عین حال ناتوانکنندهترین انواع سردرد است. خیلی از افراد میگرن را فقط یک سردرد شدید میدانند، اما واقعیت این است که میگرن میتواند مجموعهای از علائم عصبی مانند تهوع، حساسیت به نور، حساسیت به صدا، تاری دید و اختلال در فعالیت روزمره ایجاد کند. بسیاری از مراجعین ما میپرسند که تفاوت یک سردرد ساده با سردرد میگرنی چیست و چطور میتوان آن را تشخیص داد؟
میگرن ممکن است از چند ساعت تا چند روز ادامه پیدا کند و در بعضی افراد آنقدر شدید باشد که کار، خواب، رانندگی و تمرکز را مختل کند. شناخت درست علائم میگرن و تفاوت آن با انواع دیگر سردرد، اولین قدم برای درمان درست و جلوگیری از مزمن شدن آن است.
اگر میخواهید با دستهبندی کامل انواع سردرد آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله [انواع سردرد؛ معرفی ۱۴ نوع سردرد و تفاوت آنها] را هم مطالعه کنید.
میگرن یک اختلال عصبی است که معمولاً با حملات تکرارشونده سردرد همراه میشود. درد میگرن اغلب ضرباندار است و بیشتر در یک سمت سر احساس میشود، هرچند در بعضی افراد میتواند دوطرفه هم باشد. شدت درد معمولاً متوسط تا شدید است و با فعالیت بدنی بیشتر میشود.
برخلاف سردردهای معمولی، میگرن فقط به درد سر محدود نیست. بسیاری از بیماران همزمان دچار تهوع، استفراغ، حساسیت به نور، حساسیت به صدا یا اختلالات بینایی میشوند. به همین دلیل میگرن میتواند کیفیت زندگی فرد را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
علائم سردرد میگرنی معمولاً فراتر از یک درد ساده است و میتواند تمام فعالیتهای روزانه فرد را مختل کند. علائم میگرن در همه افراد یکسان نیست، اما شایعترین نشانههای آن شامل موارد زیر است:
در برخی افراد، میگرن قبل از شروع با یکسری علائم هشداردهنده ظاهر میشود که به آن «اورا» گفته میشود.
میگرن به طور کلی میتواند با اورا یا بدون اورا باشد.
این نوع، شایعترین شکل میگرن است. فرد بدون علائم عصبی واضح، ناگهان دچار حمله سردرد میشود.
در این حالت، قبل از شروع سردرد یا همزمان با آن، علائم عصبی موقت ایجاد میشود؛ مثل:
این علائم معمولاً موقتی هستند، اما اگر برای اولین بار رخ دهند یا شدید باشند، باید توسط پزشک بررسی شوند.
علت دقیق میگرن هنوز کاملاً مشخص نیست، اما میدانیم که عوامل عصبی، ژنتیکی و عروقی در بروز آن نقش دارند. در واقع، میگرن فقط یک درد ساده نیست؛ بلکه نتیجه تغییراتی در فعالیت مغز و اعصاب مربوط به درد است. تغییرات شیمیایی در مغز و عوامل ژنتیکی از اصلیترین دلایل بروز سردرد میگرنی در افراد مستعد هستند.
عوامل زیر میتوانند زمینه بروز میگرن را بیشتر کنند:
در بسیاری از بیماران، حمله میگرن با یک یا چند عامل محرک شروع میشود. شناخت این محرکها میتواند به پیشگیری کمک کند.
نکته مهم این است که محرکهای میگرن در هر فرد متفاوتاند. ثبت زمان شروع سردرد، غذاها، خواب و شرایط روحی میتواند به شناسایی الگوی شخصی کمک کند. شناسایی محرکهای فردی یکی از مهمترین گامها در مدیریت و کنترل حملات سردرد میگرنی محسوب میشود.
خیلی از بیماران نمیدانند سردردی که دارند میگرن است یا یک سردرد ساده. چند تفاوت مهم بین این دو وجود دارد:
در مقابل، سردردهای خفیف و گذرا معمولاً بدون علائم همراه هستند و تأثیر کمتری بر عملکرد روزمره میگذارند.
سردرد تنشی معمولاً به صورت فشار یا سنگینی در دو طرف سر احساس میشود و اغلب با استرس، خستگی یا گرفتگی عضلات گردن همراه است. اما میگرن بیشتر حالت ضرباندار دارد، ممکن است یکطرفه باشد و با تهوع و حساسیت به نور همراه شود.
تفاوت اصلی سردرد میگرنی با سردرد تنشی در ماهیت ضرباندار بودن و همراهی با تهوع در نوع میگرنی است.
مظالعه مقاله سردردهای تنشی میتواند بسیار کمک کننده باشد.
حمله میگرن میتواند از ۴ ساعت تا ۷۲ ساعت طول بکشد. در بعضی افراد، اگر درمان مناسب انجام نشود یا محرکها ادامه پیدا کنند، سردرد طولانیتر یا مکررتر میشود.
اگر سردردها بیش از حد تکرار شوند، ممکن است فرد وارد فاز سردرد مزمن شود. برای آشنایی بیشتر با این وضعیت، مقاله [سردرد مزمن چیست و چه زمانی باید جدی گرفته شود] را بخوانید.
بیشتر موارد میگرن خطرناک نیستند، اما بعضی علائم میتوانند نشانه یک مشکل جدیتر باشند و نباید به حساب میگرن گذاشته شوند.
اگر هر کدام از این علائم را دارید، حتماً مقاله [علائم خطرناک سردرد و زمان مراجعه فوری به پزشک] را بخوانید.
اگر دفعات بروز سردرد میگرنی در ماه افزایش یافته است، حتماً باید برای جلوگیری از مزمن شدن آن با متخصص مشورت کنید.
در موارد زیر بهتر است بررسی تخصصی انجام شود:
بیشتر بخوانید: سردرد تنشی چیست؟ علائم، تفاوت با میگرن و بهترین روشهای درمان
اگر به دنبال ارزیابی تخصصیتر هستید، بهتر است حتما توسط بهترین جراح مغز و اعصاب معاینه و بررسی شوید.
در همه افراد مبتلا به سردرد میگرنی نیاز به تصویربرداری وجود ندارد. اگر شرح حال و معاینه عصبی طبیعی باشد و علائم بیمار با الگوی میگرن سازگار باشد، معمولاً تشخیص بر اساس بررسی بالینی انجام میشود.
اما در بعضی شرایط، پزشک ممکن است MRI یا CT scan را توصیه کند، مثلاً وقتی:
درمان میگرن به شدت حمله، تعداد دفعات آن و شرایط هر بیمار بستگی دارد. هدف درمان، هم کاهش درد در زمان حمله و هم کم کردن دفعات تکرار آن است.
درمان دارویی باید با نظر پزشک و بر اساس شرایط بیمار انجام شود. مصرف خودسرانه و مکرر مسکنها میتواند خودش باعث تشدید یا مزمن شدن سردرد شود.
اگر حملات میگرن مکرر باشند، پزشک ممکن است درمان پیشگیرانه را توصیه کند تا تعداد و شدت حملات کمتر شود.
برای درمان سردرد میگرنی، پزشک ممکن است ترکیبی از داروهای تسکینی و پیشگیرانه را تجویز کند.
بخشی از کنترل میگرن به سبک زندگی مربوط است. این موارد میتوانند بسیار کمککننده باشند:
بعضی بیماران با ثبت «دفترچه سردرد» متوجه میشوند چه چیزی حملات را بیشتر میکند و همین موضوع در کنترل بیماری خیلی مؤثر است.
اگر میخواهید با روشهای کمکی و بیخطر برای کاهش علائم در خانه آشنا شوید، مقاله [درمانهای خانگی سردرد] را هم بخوانید.
میگرن در بسیاری از افراد یک بیماری مزمن یا عودکننده است، اما با تشخیص درست، اصلاح سبک زندگی و درمان مناسب میتوان آن را به خوبی کنترل کرد. هدف اصلی این است که حملات کمتر، کوتاهتر و قابلتحملتر شوند و کیفیت زندگی بیمار حفظ شود.
اگر میگرن بهموقع بررسی و کنترل نشود، ممکن است مشکلات زیر ایجاد شود:
برای پیشگیری از این وضعیت، بررسی منظم و کنترل اصولی اهمیت زیادی دارد.
سردرد میگرنی یکی از مهمترین انواع سردرد است که فقط به درد سر محدود نمیشود و میتواند با تهوع، حساسیت به نور، اختلال بینایی و ناتوانی در فعالیت روزمره همراه باشد. تشخیص درست میگرن، شناخت محرکها و درمان بهموقع میتواند از شدت حملات کم کند و مانع مزمن شدن مشکل شود.
در نهایت، کنترل سردرد میگرنی نیازمند صبر، اصلاح سبک زندگی و همکاری نزدیک با پزشک متخصص است.
اگر سردردهای شما مکرر، شدید یا متفاوت از قبل شدهاند، بهتر است برای بررسی تخصصی اقدام کنید. همچنین برای شناخت بهتر انواع سردرد و تشخیص تفاوت آنها، مطالعه مقالات مرتبط سایت میتواند کمک زیادی به شما کند.
